İşletme Mühendisliği eğitimi mevcut ve gelecekte iş yaşamı ile ilgili stratejik ve yönetsel kararlar verme durumundaki mühendisler yetiştirmeye yöneliktir. Bu amaçla üretimden pazarlamaya, insan kaynakları yönetiminden muhasebeye, araştırma geliştirmeden finansmana kadar farklı alanlardaki birçok konu sayısal teknikler ve bilgisayar teknolojisi desteği ile ele alınmaktadır.

Günümüzde işletmeler, oldukça karmaşıklaşan endüstriler arası ilişkilerin olduğu ortamlarda gelişmek ve büyümek için tüm yönetim kademelerinin fonksiyonel sorumlulukları yerine, işletmeyi bir bütün olarak değerlendirmeye önem vermek zorundadır. Bu nedenle, teknik formasyona sahip mühendislik kadroları ile işletmecilik eğitimi almış kadroların bir arada çalışması; gerek bu iki grup için, gerekse sorumlu oldukları faaliyetler arası bütünleşme ve etkin iletişim açısından kaçınılmaz hale gelmiştir. Bu ihtiyaca yönelik bir eğitim veren İşletme Mühendisliği programında bu nedenle temel mühendislik bilgisi desteğinde idari ve iktisadi konulara yer verilmektedir.

İşletme mühendisliği lisans programı derslerin %23'ü temel bilimler, %21'i temel mühendislik, %34 ü matematik tasarımı ve %22'si sosyal bilimler alanındadır. Mühendislik ve sayısal yöntemler dersleriyle kazanılan analitik düşünme becerileri işletme mühendislerini diğer işletme mezunlarından farklı kılmaktadır.

1977'den beri var olan İTÜ İşletme Mühendisliği bölümümüzün ÖSS'ye giren birçok arkadaşımız tarafından merak edildiğini düşünüyoruz. Dershanelerdeki rehber hocalarımızdan almış olduğumuz duyumlar da bu durumu doğrular niteliktedir.

İş dünyasında tercih edilen bölümler listesinde her zaman üst sıralarda yer alan İşletme Mühendisliği bölümünün yeteri kadar tanınmaması nedeniyle, hala "İşletme Mühendisliği nedir?" tarzında haklı sorularla karşılaşıyoruz.

"İşletme Mühendisliği nedir?" ile ilgili sorulara mezunlarımızdan da yanıt almak isteyen arkadaşlarımız için, İşletme Mühendisliği mezunu Türk Ekonomi Bankası İş Çözümleri Yöneticisi Ali Erciyes tarafından aşağıdaki yanıt verilmiştir.

Sevgili Arkadaşlarım,

İşletme mühendisliği nedir, nedendir sorularına bölüm bölüm yanıt vermeye çalışacağım.

1. İş dünyasında en çok ihtiyaç duyulan profillerden biri, sayısal düşünme yeteneği yüksek olan yöneticilerdir. İşletme mühendisliği; aynı zamanda temel mühendislik eğitimini formasyon olarak kazandırırken, buna ek olarak işletme ve iktisat bölümlerinin temel tüm eğitimini beraberinde vermektedir.

2. Mühendislik okumuş herkes, bir şekilde kariyerinde yönetsel nitelikler kazanmaya başladığında, işletme yüksek lisans arayışı içerisine girmektedir. Çünkü "yönetim", teknik anlamda uzmanlık olan mühendislikten çok farklı bir disiplindir. İşletme mühendisliği bu nedenle, yüksek lisans gerektirmeyen tek mühendislik dalı olarak kabul edilmektedir.

3. Aynı anda hem mühendislik, hem sosyal bilimler okumuş olmak, bunların herhangi birinde ilerlediğinizde; rakiplerinize göre size avantaj olarak geri dönecektir. Mühendisler arasında çalışırsanız, aldığınız sosyal eğitim artı olarak cebinizde bulunacak, işletme/iktisat alanında çalışırsanız, temel mühendislik formasyonunuz mutlaka sizi öne çıkaracaktır.

4. İşletme mühendisliği bölümünden mezun olduğunuzda, benzer pozisyonlara birlikte başvuracağınız temel disiplinler büyük olasılıkla endüstri mühendisleri, işletme ve iktisat mezunları olacaktır. Endüstri mühendisliğinin temel alanı "planlama" ve "insan mühendisliği" olup; üretime dayalı alanlarda, planlama/kontrol pozisyonlarında işletme mühendisliğine göre daha avantajlı durumda sayılabilirler. Ancak pazarlama, finans ve yönetim gibi konular devreye girdiğinde; İşletme Mühendisliği formasyonu içerisinde alınan eğitim daha uygun bir içerik sunmaktadır.

5. İş dünyasında yeni bir mezunda en çok aranan niteliklere baktığınızda; analitik düşünme, etkin iletişim, problem çözme, yaratıcılık gibi sosyal ve mühendislik biliminin her ikisine ait özelliklerin eş zamanlı olarak arandığı görülmektedir. İşletme Mühendisliği bunu hiçbir şey yapmadan, sadece okuldan mezun olarak ve de farkında olmadan ;)) kazanabileceğiniz tek bölümdür.

6. Arada ENTAS(Endüstriyel Tasarım) ile burası arasında tercih yapmakta zorlanan arkadaşlar gördüm. Sanırım isim benzerliğinden kaynaklanan bir sorun var ortada. Arkadaşlar Endüstriyel Tasarım bambaşka bir alandır. Yönetim ile işletmecilik ile pazarlama, finans, üretim, planlama ile çok uzak bir alandır. Ergonomi odaklı, bir ürünün ya da hizmetin çok daha uygun verilebilmesi üzerine kafa yoran bir alandır.

7. Sonuç olarak, işletme mühendisliği ile tercih yapmakta zorlanabileceğiniz tek alan endüstri mühendisliğidir. Endüstri mühendisliği, odağında makina mühendisliği olan temel bir mühendislik alanıdır. Ana eğitim alanları üretim planlama, süreç yönetimi, kontrol gibi konulardır. İşletme mühendisliği ise; herhangi bir işletmenin kurulumundan, finansına, pazarlamasından, muhasebesine, yönetiminden, insan kaynaklarına kadar her konuda bilgiyi; mühendislik temeli üzerine veren ve geleceğin analitik düşünme yeteneği yüksek yöneticilerini yetiştirmeye odaklanmış bir bölümdür.

Ali Erciyes - İşletme Mühendisi'99
TEB İş Çözümleri Yöneticisi